Son yıllarda iş dünyasında en çok konuşulan başlıklardan biri “yeni jenerasyon” meselesi. Kimi zaman bu konu astrolojik genellemelere, kimi zaman romantik ya da suçlayıcı söylemlere indirgeniyor. Oysa yeni jenerasyonun çalışma alışkanlıkları ne burçlarla ne de “gençlik bozuldu” klişeleriyle açıklanabilir. Bu mesele, son derece sosyo-ekonomik ve sosyo-psikolojik bir vakıadır. Yani anlaşılması gereken bir gerçekliktir; yargılanacak bir tuhaflık değil.
Önce şunu kabul etmek gerekir: Yeni jenerasyonu tanımadan, ondan yüksek motivasyon, sadakat ya da uzun vadeli bağlılık beklemek mümkün değildir. Çünkü bu kuşağın dünyaya, çalışmaya ve geleceğe bakışı, önceki kuşaklardan köklü biçimde farklıdır.
Düşük Motivasyon Bir Karakter Sorunu Değil
Yeni jenerasyon iş hayatına genellikle düşük motivasyonla başlıyor. Bu durum çoğu yönetici tarafından “çalışmak istemiyorlar”, “rahatlar”, “sabırsızlar” gibi yüzeysel etiketlerle açıklanıyor. Oysa burada kişisel bir tembellikten değil, yapısal bir farkındalıktan söz ediyoruz.
Geçmiş kuşaklar için çalışmak; birikim yapmak, sınıf atlamak, hayat standardını yükseltmek anlamına geliyordu. Çalışarak ev almak, araba almak, çocuklarına daha iyi bir hayat sunmak mümkün görünüyordu. Bugün ise yeni jenerasyon çok net bir gerçeğin farkında:
Çalışarak birikim yapmanın ve ciddi bir refaha ulaşmanın ihtimali giderek düşüyor.
Dünya genelinde çalışan sınıfların satın alma gücü ciddi biçimde eriyor. Reel ücretler yerinde sayarken, yaşam maliyetleri hızla artıyor. Yeni jenerasyon bu tabloyu görüyor, hissediyor ve yaşıyor. Dolayısıyla “çok çalışırsam karşılığını alırım” inancı onlar için ikna edici değil.
Bu farkındalık, doğal olarak motivasyonu aşağı çekiyor. Çünkü insan, gelecekte somut bir karşılık görmediği bir çabaya kendini adamakta zorlanır.
Pandemi Sonrası Zihinsel Kırılma
Bu tabloya bir de pandemiden sonra oluşan zihinsel kırılmayı eklemek gerekiyor. Pandemi, tüm dünyada insanlara şu soruyu sordurdu:
“Biz ne yapıyoruz?”
“Bu dünyaya sadece çalışmak için mi geldik?”
“Bu kadar çalışmak gerçekten gerekli mi?”
Yeni jenerasyon bu soruları yüksek sesle sormaktan çekinmiyor. Daha az çalışıp daha az kazanmayı, ama kendi hayatına daha fazla zaman ayırmayı önceleyen bir zihniyet gelişiyor. Elbette bu jenerasyon çalışmak zorunda. Para kazanmak zorunda olduklarının farkındalar. İş hayatına bu yüzden giriyorlar. Ama bunu yüksek bir inançla yapmıyorlar.
Bu yüzden iş hayatına başlıyorlar ama tutkuyla değil; mecburiyetle.
Güvensizlik: Haklı Bir Refleks
Yeni jenerasyonun en belirgin özelliklerinden biri de güvensizlik. Bu güvensizlik kişisel değil; dönemin ürettiği bir refleks.
Bu kuşak, yalanların defalarca ifşa olduğu, hakikatin hızla buharlaştığı bir çağda büyüdü. Sosyal medyada her gün başka bir skandal, başka bir çelişki, başka bir ifşa görüyorlar. Dizilerde, filmlerde, haberlerde entrikalar, çıkar ilişkileri, sahte başarı hikâyeleri dolaşıyor.
Böyle bir ortamda yetişen bir jenerasyonun, söylenen her şeye inanmasını beklemek gerçekçi değil.
Vaatlere güvenmiyorlar.
Çünkü dünya o kadar hızlı değişiyor ki, bugünün doğrusu yarın yalanlanabiliyor.
Şirketlerin sunduğu uzun vadeli kariyer vaatlerinin ayaklarının yere basmadığını görüyorlar. “Biraz sabret, ileride karşılığını alırsın” söylemi onlar için ikna edici değil. Çünkü geçmiş örnekler bunun her zaman gerçekleşmediğini gösteriyor.
“Şimdi ve Hemen” Mantığı
Yeni jenerasyonun sabırsız olduğu sıkça söylenir. Doğru. Ama bu sabırsızlık bir ahlak problemi değil; bir sonuçtur.
Geleceğe dair vaatlere inanç kalmayınca, odak doğal olarak bugüne kayar.
“Şimdi ne koyuyorsun masaya?”
“Şimdi bana ne veriyorsun?”
“Şu an ne öğreniyorum, ne kazanıyorum?”
Bu “şimdi ve hemen” yaklaşımı, aslında belirsizlik ortamında geliştirilen rasyonel bir stratejidir. Gelecek belirsizse, bugünün değeri artar. Yeni jenerasyon tam olarak bunu yapıyor.
Görünürlük ve “Celebrity Age”
Bu kuşağın önem verdiği bir diğer unsur ise görünürlük. Yaşadığımız çağ, New York Times yazarı Paul Krugman’ın ifadesiyle bir “Celebrity Age”. Bu çağda mesele ne bildiğiniz ya da ne olduğunuzdan çok, nasıl göründüğünüz.
Yeni jenerasyon sosyal medya jenerasyonu. Görünürlüğe, algıya, temsil gücüne önem veriyorlar. Çalıştıkları şirketin, yöneticilerinin, ekiplerin nasıl göründüğünü önemsiyorlar. Kurumun vitrini, içeriği kadar belirleyici hâle geliyor.
Aynı şekilde kendilerinin de görünür olmasını istiyorlar. Yaptıkları işin fark edilmesini, değerinin gösterilmesini bekliyorlar. Sessizce çalışıp bir gün keşfedilmeyi beklemek onlara göre değil.
Sonuç: Anlamak Zorundayız
Özetle yeni jenerasyon; düşük motivasyonlu, güvensiz, sabırsız ve görünürlük odaklı bir kuşak olarak tanımlanabilir. Ama bu özelliklerin hiçbiri rastgele değil. Hepsi içinde yaşadıkları dünyanın mantıklı sonuçları.
Bu jenerasyonu “düzeltmeye” çalışmak yerine, önce anlamak gerekiyor. Çünkü bu gerçeklik yok sayılarak ne sürdürülebilir ekipler kurulabilir ne de uzun vadeli performans elde edilebilir.
Yeni jenerasyon değişmedi; dünya değişti.
Ve iş dünyasının bu değişimi ciddiyetle okuması artık bir tercih değil, zorunluluk.
About The Author
