İSG Ekipmanları Bedeninizi Korur; Peki Ruhunuzu Kim Koruyor?
İş sağlığı ve güvenliği denildiğinde aklımıza ilk olarak kasklar, eldivenler, çelik burunlu ayakkabılar ve koruyucu ekipmanlar gelir. İş yerlerinde kullanılan bu ekipmanlar çalışanları fiziksel tehlikelere karşı korumak için tasarlanmıştır.
Gerçekten de bu ekipmanlar hayati öneme sahiptir. Çünkü iş yerinde karşılaşılabilecek kazalar ciddi yaralanmalara yol açabilir. Ancak çoğu zaman gözden kaçırılan bir gerçek vardır:
Bir iş yerinde başınıza gelebilecek en kötü şey, kafanıza bir cisim düşmesi ya da merdivenden kaymanız olmayabilir.
Çünkü fiziksel yaralar çoğu zaman iyileşir.
Ama kötü bir iş deneyiminin insan ruhunda açtığı yaralar bazen yıllarca kapanmaz.
Görünmeyen Tehlike: Psikososyal Riskler
İş yerlerinde yalnızca fiziksel riskler yoktur. Bir de çoğu zaman görünmeyen ama etkileri çok daha derin olan psikososyal riskler vardır.
Psikososyal riskler; çalışanların ruhsal, duygusal ve sosyal bütünlüğünü tehdit eden iş ortamı koşullarını ifade eder.
Örneğin bir iş yerinde:
- Belirsizlik ve güvencesizlik
- Uzun ve düzensiz çalışma saatleri
- Sürekli baskı ve tehdit
- Yönetici zorbalığı
- Taciz ve mobbing
- Keyfi ve adaletsiz uygulamalar
- İş–yaşam dengesinin bozulması
gibi durumlar varsa, o iş yeri çalışanları için psikolojik açıdan riskli bir ortama dönüşür.
Bu riskler çoğu zaman fiziksel bir kazadan daha yıkıcı sonuçlar doğurabilir.
Ruhsal Sağlığa Etkileri
Psikososyal risklere uzun süre maruz kalan çalışanlarda çeşitli ruhsal ve zihinsel rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.
Bunların başlıcaları şunlardır:
- Kronik stres
- Duygusal dalgalanmalar ve mod düzensizlikleri
- Tükenmişlik hissi
- Panik atak
- Sosyal fobi
- Anksiyete bozuklukları
- Depresyon
- Odaklanma ve düşünme güçlüğü
Bu rahatsızlıklar yalnızca bireyin psikolojik sağlığını değil, aynı zamanda yaşam kalitesini de ciddi şekilde etkiler.
İnsan yalnızca zihinsel olarak değil, bedensel olarak da etkilenir. Çünkü ruhsal baskılar çoğu zaman psikosomatik hastalıklara yol açar.
Yani zihinsel ve duygusal stres, bedensel hastalıklara dönüşebilir.
İş Performansı ve Kariyer Üzerindeki Etkileri
Psikososyal risklerin bir diğer önemli sonucu da iş performansının düşmesidir.
Sürekli stres altında çalışan bir insan:
- verimli düşünemez
- yaratıcı fikir üretemez
- karar almakta zorlanır
- öğrenme motivasyonunu kaybeder
Bu durum çalışanın kariyer gelişimini de olumsuz etkiler.
Bir çalışan iş yerinde sürekli baskı altındaysa, potansiyelini ortaya koyamaz. Yeteneklerini kullanamaz. Kendini geliştiremez.
Sonuçta kariyer yolculuğu da zarar görür.
Özel Hayata Yansıyan Hasar
Psikososyal risklerin etkisi yalnızca iş yerinde kalmaz.
İş yerinde yaşanan stres ve baskı zamanla özel hayata da taşınır.
Kişinin:
- ailesiyle ilişkileri zayıflar
- sosyal enerjisi düşer
- arkadaş çevresiyle bağları zayıflar
Bir süre sonra kişi kendini yalnızlaşmış, tükenmiş ve umutsuz hissedebilir.
Yani kötü bir iş deneyimi yalnızca iş hayatını değil, insanın bütün yaşamını etkiler.
İşverenin Sorumluluğu
Bu noktada çok önemli bir ilke vardır:
Psikososyal risklerin engellenmesi, işverenin işçiyi koruma borcu kapsamındadır.
İş sağlığı ve güvenliği yalnızca fiziksel güvenlikten ibaret değildir. Çalışanların ruhsal ve sosyal bütünlüğünü korumak da işverenin sorumluluğudur.
Sağlıklı bir iş yeri;
- belirsizliği azaltır
- adil bir yönetim anlayışı kurar
- çalışanları tehdit değil güven ortamında yönetir
- mobbing ve tacize sıfır tolerans gösterir
- iş–yaşam dengesini gözetir
Bu tür iş yerlerinde çalışanlar kendilerini güvende hissederler.
Ve güven ortamı, yüksek performansın temelidir.
Kurumlar İçin Bir Davet
Eğer siz de çalışanlarınızın psikososyal risklerden korunduğu bir iş yeri olmak istiyorsanız, insan odaklı süreçlerinizi yeniden gözden geçirmeniz gerekir.
Kurum kültürü, liderlik tarzı ve iletişim biçimleri bu açıdan kritik öneme sahiptir.
İş yerindeki görünmeyen riskleri tespit etmek ve ortadan kaldırmak için, insana dokunan süreçlerinizi ve kurum psikolojisini birlikte yeniden yapılandırabiliriz.
Çünkü sağlıklı kurumlar, sağlıklı insanlar tarafından inşa edilir.
Çalışanlara Mesaj
Değerli çalışanlar;
Hiçbiriniz bir insan olarak bu tür psikososyal risklere maruz kalmayı hak etmiyorsunuz.
Hiçbir iş, hiçbir pozisyon ve hiçbir maaş; sizin ruh ve beden bütünlüğünüzden daha değerli değildir.
Ne kanunen ne de ahlaken, hiçbir kurum insan sağlığının üzerinde bir değere sahip değildir.
Sağlıklı bir iş ortamı talep etmek bir ayrıcalık değil, en temel hakkınızdır.
İş yerleri yalnızca üretim yapılan mekânlar değildir.
Aynı zamanda insanların yaşamlarının büyük bir bölümünü geçirdiği sosyal alanlardır.
Bu nedenle gerçek iş güvenliği, yalnızca bedeni değil insanın bütünlüğünü koruyabildiğimiz zaman mümkün olur.
About The Author
