Güvende Hissediyor musunuz?
Güvende hissediyor musunuz?
Eğer bu soruya net ve güçlü bir “evet” veremiyorsanız, çalıştığınız iş yerinde motivasyonun sürdürülebilir olması neredeyse imkânsızdır. Çünkü insanın en temel ihtiyaçlarından biri güvendir. Güven yoksa, motivasyon geçici bir uyarandan ibarettir. Bir süre etkiler, sonra yok olur.
İnsan, doğası gereği öngörmek ister. Hayatımızdaki sürprizlerden fazla hoşlanmayız. Belirsizlik, zihni yorar. Öngörülebilirlik ise güven verir.
İnsanoğlunun yeryüzünde başardığı her ilerlemenin temelinde, yaşadığı dünyayı daha öngörülebilir hâle getirme isteği vardır. Bilimsel keşifler, ekonomik tahminler, politik analizler… Hatta astroloji, falcılık gibi irrasyonel çabalar bile aynı ihtiyacın bir yansımasıdır:
Geleceği bilmek ve kontrol edebilmek.
İş Hayatında Öngörülebilirliğin Adı: İş Güvencesi
İş yerinde bu öngörülebilirliğin adı iş güvencesidir.
İş güvencesi; çalışanın bulunduğu kurumda neyle karşılaşacağını bilmesidir. Daha açık bir ifadeyle:
- Ne yaparsa ödüllendirileceğini
- Ne yaparsa cezalandırılacağını
- Ne yaparsa kariyerinde ilerleyeceğini
- Ne yaparsa işini kaybedeceğini
bilmesidir.
Bu netlik, çalışan için bir pusula görevi görür. İnsan belirsizlikte değil, netlikte performans gösterir.
Eğer bir çalışan her gün “yarın ne olacak?” sorusuyla işe geliyorsa, o iş yerinde gerçek anlamda bir motivasyon ortamından söz edemeyiz.
Güvence İklimi Nasıl Oluşur?
Bir iş yerinde güvence duygusu kendiliğinden oluşmaz. Bu bir sistem işidir.
Güvence iklimini oluşturan temel unsurlar şunlardır:
- Sözüne güvenilir bir yönetim
- Adil ve tutarlı bir liderlik yaklaşımı
- Şeffaf ve hakkaniyetli bir ödül-ceza sistemi
- Objektif çalışan bir performans yönetim sistemi
- Adil bir ücret ve prim yapısı
- Net iş tanımları ve doğru görev dağılımı
- Oturmuş bir organizasyon yapısı
- Şirketin ekonomik istikrarı ve sektörün geleceği
Bu unsurlar bir araya geldiğinde çalışan şunu hisseder:
“Burada bir düzen var. Ne yaparsam ne olacağını biliyorum.”
İşte bu his, güvenin temelidir.
Güvencesizliğin Psikolojisi
Peki bu unsurlar yoksa ne olur?
Çalışan, her gün iş yerine tedirgin gelir.
- Bugün neyle karşılaşacağım?
- Yaptığım iş doğru mu?
- Yarın burada olacak mıyım?
Bu sorular zihni sürekli meşgul eder.
Belirsizlik, insanın en büyük stres kaynaklarından biridir. Çünkü insan zihni boşlukları doldurmak ister. Bilgi yoksa, korku üretir.
Bu durumda çalışan artık performans göstermeye değil, hayatta kalmaya odaklanır.
Aile Sorumluluğu ve Güven Arayışı
Eğer çalışan yalnızca kendinden değil, aynı zamanda ailesinden de sorumluysa bu durum daha da ağırlaşır.
Bir eş, bir ebeveyn ya da bir aile bireyi olarak çalışan, yalnızca kendi geleceğini değil, sevdiklerinin geleceğini de düşünmek zorundadır.
Bu noktada iş güvencesi bir lüks değil, bir zorunluluk haline gelir.
Bu nedenle güvencesiz bir ortamda çalışan kişi, ilk fırsatta daha güvenli bir iş arayışına girer.
Alternatifi Olmayanların Sessiz Mücadelesi
Her çalışanın iş değiştirme imkânı olmayabilir.
Ekonomik koşullar, sektörün durumu veya kişisel şartlar nedeniyle bazı çalışanlar bulundukları iş yerinde kalmak zorunda kalırlar.
Bu durumda ne olur?
Çalışan, belirsizliğin yarattığı bu öngörülemezlik ikliminde yaşamaya başlar.
Her gün:
- yüksek stresle
- sürekli tetikte
- kaygı içinde
çalışır.
Bu durum zamanla tükenmişliğe, motivasyon kaybına ve sağlık sorunlarına yol açar.
Motivasyonun Gerçek Temeli
Şirketler çoğu zaman motivasyonu artırmak için çeşitli uygulamalara yönelir:
- prim sistemleri
- yan haklar
- eğitim programları
- sosyal etkinlikler
Bunların hepsi değerlidir. Ancak temel bir gerçek vardır:
İş güvencesi yoksa, bunların hiçbiri sürdürülebilir motivasyon yaratmaz.
Çünkü insan önce kendini güvende hissetmek ister. Güven olmadan bağlılık oluşmaz. Bağlılık olmadan performans sürdürülemez.
Şirketlere Mesaj
Sevgili yöneticiler ve şirket sahipleri:
Çalışanlarınızın motivasyonunu artırmak istiyorsanız, önce onların güven duygusunu inşa etmelisiniz.
Belirsizliği azaltın.
Sözünüzü tutun.
Adil olun.
Şeffaf olun.
Çalışanlarınızın geleceği hakkında netlik sağlayın.
Unutmayın:
Güven, organizasyonların görünmeyen sermayesidir.
Son Soru
Peki siz şu an çalıştığınız iş yerinde geleceğinizi öngörebiliyor musunuz?
Yarın neyle karşılaşacağınızı biliyor musunuz?
Çabanızın karşılığını alacağınıza inanıyor musunuz?
Kendinizi gerçekten güvende hissediyor musunuz?
Bu sorulara vereceğiniz cevap, yalnızca sizin değil; çalıştığınız kurumun da gerçek durumunu ortaya koyacaktır.
About The Author
