
Şirketinizle ve yöneticinizle ilişkilerinizi şekillendirirken; vaatlere, süslü cümlelere ve geleceğe dair belirsiz sözlere değil, bugünkü uygulamalara ve davranışlara odaklanın.
Çünkü iş hayatında çalışanlara verilen vaatlerin önemli bir kısmı tutulmaz.
Bu sert bir cümle olabilir ama gerçek budur.
Bugün birçok çalışan:
- “Biraz daha sabret.”
- “Önümüzdeki yıl seni farklı bir yerde değerlendireceğiz.”
- “Yakında terfi gündeme gelecek.”
- “Şirket büyüsün, hep birlikte kazanacağız.”
gibi cümlelerle oyalanıyor.
Ancak çoğu zaman bu vaatlerin:
- yazılı bir karşılığı yoktur
- somut bir planı yoktur
- hatta bazen gerçek bir niyeti bile yoktur
Vaat: Geleceği Satmak
Vaat, çoğu zaman geleceği satmaktır.
Şirket sizden bugün:
- daha fazla emek
- daha fazla bağlılık
- daha fazla fedakârlık
ister.
Karşılığında ise size geleceğe dair bir ihtimal sunar.
Ama dikkat edin:
O geleceğin çoğu zaman:
- bir senedi yoktur
- bir sözleşmesi yoktur
- bir garantisi yoktur
Yani siz, belirsiz bir gelecek için bugününüzden vazgeçersiniz.
Bu ise çoğu zaman adil bir pazarlık değildir.
Neden Vaatler Tutulmaz?
Bunun birçok nedeni vardır.
1. Gelecek Öngörülemezdir
Bugünün dünyasında şirketlerin geleceği son derece belirsiz.
- ekonomik krizler
- sektör değişimleri
- yönetim değişiklikleri
- teknolojik dönüşümler
şirketlerin planlarını sürekli değiştiriyor.
Bugün verilen bir söz, altı ay sonra anlamını yitirebilir.
2. Yöneticinizin Kendisi Kalıcı Olmayabilir
Size söz veren yöneticinin bile şirkette bir geleceği olmayabilir.
Bugün sizi motive etmeye çalışan kişi:
- yarın görevden alınabilir
- başka şirkete geçebilir
- yetkisini kaybedebilir
Bu durumda verilen sözler havada kalır.
3. Yetkisini Aşan Sözler
Bazı yöneticiler, aslında karar veremeyecekleri konularda söz verirler.
- terfi
- ücret artışı
- pozisyon değişikliği
gibi konularda çalışanı motive etmek için vaatlerde bulunurlar.
Ama bu kararlar çoğu zaman onların kontrolünde değildir.
4. Sözün Ahlaki Değerinin Zayıflaması
Belki de en önemli nedenlerden biri budur:
Modern dünyada birçok insan, verdiği sözü artık bir onur meselesi olarak görmüyor.
Eskiden insanın sözü:
- şahsiyetiyle
- itibarıyla
- karakteriyle
ilgiliydi.
Bugün ise birçok kişi için söz, yalnızca anlık bir iletişim aracına dönüşmüş durumda.
Şirketler Ne Satın Alıyor?
Şirketler size vaatlerle geleceği satarken, aslında sizden şunu satın alırlar:
- bugünkü emeğinizi
- sadakatinizi
- enerjinizi
- rızanızı
Yani çalışan, çoğu zaman henüz var olmayan bir gelecek için mevcut yaşamını tüketir.
Profesyonel Bakış Açısı
Bu nedenle profesyonel yaşamınızda ilişkilerinizi vaatlere göre değil, mevcut gerçekliğe göre konumlandırın.
Kendinize şu soruları sorun:
- Bana bugün ne ücret veriyorlar?
- Bana nasıl davranıyorlar?
- Hangi fiziksel koşullarda çalıştırıyorlar?
- Bana bugün hangi fırsatları sunuyorlar?
- Gelişimime gerçekten yatırım yapıyorlar mı?
- Kendimi burada değerli hissediyor muyum?
Gerçek değerlendirme budur.
İnsanları Nasıl Değerlendirmeli?
Hayatta insanları değerlendirirken sözlerine değil, davranışlarına odaklanın.
Çünkü davranış:
- niyetin
- karakterin
- gerçek yaklaşımın
yansımasıdır.
Söz söylemek kolaydır.
Davranış ise maliyetlidir.
Şirketleri Nasıl Değerlendirmeli?
Şirketleri değerlendirirken de vaatlerine değil, aktüel politikalarına bakın.
Örneğin:
Bir şirket çalışanına değer verdiğini söylüyor olabilir.
Peki gerçekte:
- ücret politikası nasıl?
- çalışma saatleri nasıl?
- yönetici davranışları nasıl?
- işten çıkarma süreçleri nasıl?
Gerçek kültür burada görünür.
Gelecek Satın Alırken Bugününüzü Kaybetmeyin
Birçok çalışan yıllarını şu cümlelerle geçiriyor:
- “Biraz daha bekleyeyim.”
- “Yakında düzelir.”
- “Bana söz verdiler.”
Ve bir bakıyorlar ki:
- yıllar geçmiş
- enerjileri tükenmiş
- motivasyonları kaybolmuş
Çünkü insan, bazen olmayan bir gelecek uğruna mevcut hayatını tüketebiliyor.
Gerçek Güvence Nedir?
Gerçek güvence:
- yazılı sistemlerdir
- adil uygulamalardır
- tutarlı davranışlardır
Sürekli vaat veren ama uygulamaları zayıf olan yapılar, uzun vadede güven üretmez.
Sonuç
Sevgili çalışanlar;
İş hayatında romantik olmayın.
Gerçekçi olun.
- sözlere değil davranışlara bakın
- vaatlere değil uygulamalara bakın
- geleceğe değil bugünkü gerçekliğe bakın
Çünkü insanın hayatı ve emeği, belirsiz vaatlerle tüketilemeyecek kadar değerlidir.
Son Söz
Unutmayın:
İnsanları sözleri değil, davranışları tanımlar.
Şirketleri ise vizyon cümleleri değil, çalışanlarına nasıl davrandıkları.
Bu yüzden:
Vaatlere inanarak hayatınızı ve emeğinizi israf etmeyin.
Gerçeğe bakın.
Şimdiye bakın.
Çünkü insanın elindeki tek kesin zaman, bugündür.